Aktorzy vs postacie historyczne w polskich filmach biograficznych

Generałowie, artyści, harcerze, papież, noblista, szpieg i lekarz – to bohaterowie wybranych 9 polskich filmów biograficznych z ostatnich lat. Kto najlepiej odtworzył swoją rolę?

 

1. „Pianista” (2002)

– reż. Roman Polański

Władysław Szpilman                            Adrien Brody

test3

Za rolę Władysława Szpilmana w filmie „Pianista” Adrien Brody otrzymał nagrodę Oscara. Jest najmłodszym laureatem tej nagrody w historii kinematografii.

2 „Karol – człowiek, który został papieżem” (2005)

– reż. Giacomo Battiato

Karol Wojtyła                            Piotr Adamczyk

2 Karol czlowiek ktory zostal papierzem

Film „Karol – człowiek, który został papieżem” powstał jako film telewizyjny. Tylko w Polsce trafił na ekrany kin; premiera odbyła się w czerwcu 2005 roku.

3. „Skazany na Bluesa” (2005)

– reż. Jan Kidawa-Błoński

Ryszard Riedel                           Tomasz Kot

3 skazany na bluesaTomasz Kot o roli frontmana zespołu Dżem w wywiadzie dla „Gazety Wyborczej”: „Przygotowywałem się do roli Ryśka długo, po „amerykańsku”. Parę miesięcy chodziłem z długimi włosami, w kowbojkach, przebywałem wśród narkomanów. Nie mogłem zrozumieć, jak wykonawca ceniony w całym kraju jest w stanie olać widownię i wrócić do miasta, gdy kończy mu się działka. Przecież muzyk – jak aktor – nie istnieje bez widowni. Każdego ranka można sobie śpiewać czy przyjmować Oscary przed lustrem, jednak bez potwierdzenia, weryfikacji ze strony ludzi jest to tylko niepoważną zabawą. Kiedy chodziłem na bajzel, narkomani po oczach rozpoznawali, że nie jestem jednym z nich. Brali mnie za policjanta pod przykryciem. No a przecież nie wezmę hery, żeby stać się jednym z nich. To była pierwsza lekcja, że „amerykańska” droga tu się kończy.”

4. „Generał – zamach na Giblartarze” (2009)

– reż. Anna Jadowska, Lidka Kazen

Władysław Sikorski                             Krzysztof Pieczyński

4 generał

W oficjalnych przekazach generał Władysław Sikorski zginął w katastrofie lotniczej w Gibraltarze. Film jest subiektywną interpretacją – przedstawia dowody w postaci dokumentów, fotografii i relacji świadków, które mogą wskazywać na morderstwo.

Reżyserki o sposobie, w jaki skonstruowana została fabuła filmu: „Innowacyjność tego projektu polega przede wszystkim na przedstawieniu spójnej, choć niewątpliwie kontrowersyjnej hipotezy dotyczącej okoliczności śmierci generała Sikorskiego. Jest ona poparta precyzyjnie skonstruowanym scenariuszem, w którym historia w sposób nowatorski ma wprowadzić współczesnego widza w obszary filmu łączącego fabułę z dokumentem. Dysponujemy ponadto dotychczas niepublikowanymi materiałami archiwalnymi, zdjęciami i dokumentami, które potwierdzają, że dotychczasowe przekazy historyczne były błędne.”

5. „Mistyfikacja” (2010)

– reż. Jacek Koprowicz

Witkacy                            Jerzy Stuhr

5 Witkacy

Stanisław Ignacy Witkiewicz, ps. Witkacy to polski artysta; zajmował się malarstwem, fotografią, a także pisarstwem. 18 września 1939 roku, na wieść o ataku Związku Radzieckiego na Polskę, popełnił samobójstwo podcinając sobie tętnicę szyjną i zażywając weronal. Śmierć artysty owiana jest legendami. Sprzyjają temu m.in. zmieniające się relacje partnerki towarzyszącej mu w ostatnich chwilach, a także nieudane próby zidentyfikowania zwłok. Owe teorie nie są uznawane za prawdziwe, jednak stały się jednak inspiracją dla fabuły filmu „Mistyfikacja”.  

6. „Wałęsa. Człowiek z nadziei” (2013)

– reż. Andrzej Wajda

Lech Wałęsa                            Robert Więckiewicz

6 Wałęsa

Robert Więckiewicz, aby jak najlepiej odtworzyć rolę Lecha Wałęsy – zarówno sposób wypowiedzi, jak i gestykulację, spędzał godziny na oglądaniu archiwaliów.

Fragment rozmowy dla „Wysokich Obcasów”:

Dorota Wodecka: Przygotowując się do roli, śledził pan jego gesty czy próbował zrozumieć uczucia?

Robert Więckiewicz: – Ponieważ wszyscy w Polsce znają Lecha Wałęsę, wiedzą, jak wyglądał, jak mówił, jak się poruszał, to fizyczne upodobnienie się do niego było niezbędne. Tygodniami oglądałem archiwalia, by złapać ten specyficzny timing wypowiedzi, gestów, body language. Kręciliśmy na przykład długie sekwencje negocjacji z Jagielskim, gdzie właściwie w 98 procentach powtarzam wszystkie gesty i spojrzenia Wałęsy. Ich wyłapywanie, ćwiczenie i powtarzanie to była benedyktyńska praca. Ważne były detale. Zauważyłem na przykład, że kładąc ręce na stół, zgina wskazujący palec.

Kiedy na pierwszej próbie nasi charakteryzatorzy Waldemar Pokromski i Tomasz Matraszek przykleili mi wąsy i baki i zobaczyłem, jak bardzo upodobnili mnie do Wałęsy, uznałem, że nie mogę tej roli zagrać swoim głosem. Spróbowałem go zmienić, co było dużym ryzykiem.

Ryzykiem?

– Nie chciałem, żeby się z tego zrobił kabaret. Prosiłem wszystkich, żebyśmy wspólnie starali się pilnować, bym nie przekroczył cienkiej granicy śmieszności czy parodii.

Ćwiczył pan przed lustrem?

– Nie. To przede wszystkim trzeba wyczuć, a dopiero potem to, co wewnątrz, przełożyć na język ciała. Wyczucie tych gestów pomagało mi przy konstruowaniu postaci szczególnie w scenach prywatnych.

Spekulowałem, jak to fizyczne reagowanie ciałem przekłada się na to, co i jak mój bohater „kombinował”. Szczególnie pomogły mi w tym bardzo nieliczne nagrania filmowe z domu Wałęsów. Jest na nich inny Wałęsa niż ten znany z publicznych wystąpień. Mam jednak świadomość, że ja go nawet nie „kąsnąłem”, bo ten człowiek to enigma. Wydawałoby się, że wszystko o nim wiemy, ale tak naprawdę wiemy niewiele. W każdym razie starałem się go podotykać jako człowieka.

7. „Jack Strong” (2014)

– reż. Władysław Pasikowski

Ryszard Kukliński                          Marcin Dorociński

7 Jack strong

Marcin Dorociński w rozmowie dla Polskiego Radia określił przygotowania do roli Ryszarda Kuklińskiego „niesamowitą przygodą”. Aktor podkreślał, że jest to film sensacyjny, a nie historyczny. Zachęcał również do pogłębiania wiedzy o Ryszardzie Kuklińskim.

Ryszard Kukliński jest różnie oceniany – z jednej strony jako bohater, z drugiej strony jako zdrajca. Marcin Dorociński nie chciał oceniać zachowania postaci, w którą się wcielił: „Najważniejsze było dla mnie, by odciąć się od polityki i historii, skupić tylko na człowieku w sytuacji granicznej. Historyczne rzeczy zostawmy historykom. Nie wiem, co bym zrobił na miejscu pułkownika Kuklińskiego” – mówił aktor w rozmowie dla „Gazety Wyborczej”.

8. „Kamienie na szaniec” (2014)

– reż. Robert Gliński

Jan Bytnar „Rudy”                           Tomasz Ziętek

8 Kamienie na szaniec Rudy

Tadeusz Zawadzki „Zośka”                            Marcel Sabat

8 Kamienie na szaniec Zoska

Maciej Aleksy Dawidowski „Alek”                           Kamil Szeptycki

8 Kamienie na szaniec Alek

Film oparty jest na książce Aleksandra Kamińskiego „Kamienie na szaniec”.

Tytuł nawiązuje do wiersza Juliusza Słowackiego „Testament mój”:

Lecz zaklinam – niech żywi nie tracą nadziei
I przed narodem niosą oświaty kaganiec;
A kiedy trzeba – na śmierć idą po kolei,
Jak kamienie przez Boga rzucane na szaniec!…

 

9. „Bogowie” (2014)

– reż. Łukasz Palkowski

Zbigniew Religa                           Tomasz Kot

9 Religa

Mówi się, że Tomasz Kot nie tylko wczuł się w rolę Zbigniewa Religi, ale stał się Zbigniewem Religą. Jego gra aktorska została nagrodzona na Festiwalu Filmowym w Gdyni.

Tomasz Kot o przygotowaniach do roli Zbigniewa Religi: „Zespół operacyjny jest jak mały oddział GROM. Porozumiewają się w pół słowa, a czasami wystarczy im tylko spojrzenie. Jeździliśmy do szpitali i uczyliśmy się jak studenci medycyny. Stałem za drzwiami do sali operacyjnej i przyglądałem się pracy lekarzy. Podpatrywałem, jak się ruszają, jakie gesty wykonują. Uczyliśmy się, jak trzymać narzędzia chirurgiczne, szyć. Ćwiczyłem, przyszywając stare zastawki do fartucha. Wydawało mi się, że wszystko jest OK, no ale pani Anna [Anna Miler – instrumentariuszka, która pracowała ze Zbigniewem Religą, wprowadzała aktorów w realia szpitala z lat 80] obejrzała i stwierdziła, że za trzy lata będzie już całkiem dobrze. Zastawka nie została przyszyta.”

Źródła:
http://wiadomosci.onet.pl/general-zamach-na-gibraltarze-kontrowersyjna-hipoteza-smierci-sikorskiego/y58x8
http://www.filmweb.pl/film/Mistyfikacja-2010-487835
http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,98083,14516263,Wieckiewicz__Zdjalem_buty_Walesie.html
http://www.polskieradio.pl/7/160/Artykul/1042580,Dorocinski-pulkownik-Kuklinski-to-nie-agent-James-Bond
http://m.wyborcza.pl/wyborcza/1,136731,16763692,Uczylismy_sie_nawet__jak_myc_rece__Film__Bogowie_.html

  • madlajn

    Mateusz Kościukiewicz jako Krzysztof Kamil Baczyński!

  • iwona

    Dla mnie zdecydowanie Kot jako Religa

  • Ewa

    Pianista najlepszy film, ale uważam że Kot najlepiej odegrał rolę Religi w „Bogowie” oraz Ryszarda Riedla w „skazany na bluesa”